مراحل گرفتن چک بعد از فوت صادرکننده آن

مراحل گرفتن چک بعد از فوت صادرکننده آن : چک یک سند تجاری و البته عادی است که در حکم وجه نقد بوده و میان ایرانیان برای انجام امور تجاری و اقتصادی متداول است. با توجه به اینکه چک برای خرید در زمان حال و پرداخت در آینده صادر می شود سوال این است که در صورت فوت صادرکننده چک قبل از وصول وجه آن، چه کاری می توان انجام داد؟

در ادامه این سوال را در قالب مراحل گرفتن چک بعد از فوت صادرکننده آن توسط وکیل چک بررسی خواهیم کرد.

مراجعه به بانک بعد از فوت صادر کننده چک

اگر تاریخ وصول چک برای زمانی قبل از فوت صادر کننده بوده است به بانک مراجعه کنید و سریعاً چک را به اجرا بگذارید چرا که در صورت درخواست حصر وراثت، حساب های جاری متوفی (صادر کننده چک) مسدود شده و طلب شما از ایشان در مراحل قانونی حصر وراثت قرار می گیرد. بنابراین بهتر است زمان را از دست نداده و قبل از هر چیز برای وصول طلب خود به بانک محال علیه مراجعه کنید.

طبق قانون تمام بدهی ها و طلب های فرد در صورت فوت وی به زمان حال منتقل می شوند. بنابراین شما با تکیه به پیش بینی قانون می توانید برای وصول وجه چکی که به آینده تعلق دارد و صادر کننده آن فوت نموده است به بانک مراجعه نمایید اما مسئله اصلی این است که همه بانک های کشور در صورت اطلاع از فوت صاحب حساب، هیچ گونه برداشتی را از حساب های جاری و غیر جاری وی انجام نمی دهند.

دریافت گواهی عدم پرداخت وجه چک

اگر به هر دلیل اعم از مسدود شدن حساب بانکی متوفی و یا عدم کفایت موجودی نتوانستید چک خود را نقد کنید از بانک گواهی عدم پرداخت وجه چک را دریافت کرده و برای انجام اقدامات بعدی آماده شوید. نکته قابل توجه در صورت فوت صادر کننده چک، دیگر امکان وصول آن از طریق مراجع کیفری امکان پذیر نیست و شما صرفاً می توانید این مسئله را از طریق مراجع حقوقی یا ثبتی پیگیری نمایید. البته اگر وراث متوفی در این خصوص ادعای جعلی بودن چک را داشته باشند کار شما به مراجع کیفری می کشد با این حال این مسئله ارتباطی با درخواست شما مبنی بر مطالبه وجه چک ندارد.

دادخواست مطالبه وجه چک

اکنون که گواهی عدم پرداخت وجه چک را از بانک دریافت کرده اید (و در صورت احتمال، ادعای جعلی بودن چک نیز توسط دادگاه رد شده است) می توانید به دفاتر خدمات قضایی مراجعه کرده و دادخواست خود را مبنی بر مطالبه وجه چک تنظیم نمایید. این دادخواست با توجه به تمایل شما در دادگاه حقوقی یا اجرائیات ثبت به جریان می افتد.

اداره اجرای ثبت سریعتر از دادگاه به درخواست شما رسیدگی کرده و اجرائیه را صادر می کند اما دادگاه هزینه دادرسی کمتری را در مقایسه با اجرائیه ثبت دریافت خواهد کرد ولی مدت زمان رسیدگی به پرونده بیشتر است. شما می توانید با توجه به شرایط خود هر کدام از مراجع فوق را برای رسیدگی به درخواست خود انتخاب نمایید.

دریافت وجه چک با درخواست گواهی حصر وراثت

طبق قانون وراث متوفی، کسی که به نفع او وصیت شده است و طلبکاران وی می توانند برای درخواست گواهی حصر وراثت اقدام نمایند. اصولا درخواست حصر وراثت توسط وراث متوفی صورت می گیرد اما اگر وراث متوفی در خصوص این امر اقدام نکردند شما نیز می توانید به عنوان فردی که در برخی از اموال متوفی سهیم هستید درخواست حصر وراثت دهید.

در جریان حصر وراثت، تمام بدهی ها و دارایی منفی متوفی از دارایی وی خارج شده و سپس تقسیم ارث میان وراث صورت می گیرد. بنابراین پرداخت بدهی شما بر پرداخت سهم الارث وراث اولویت دارد. حال ممکن است پرداخت وجه چک از طریق اعتبار متوفی در بانک پرداخت گردد یا حساب وی خالی باشد و از محل فروش اموال وی پرداخت شود.

عدم کفایت اموال متوفی برای پرداخت بدهی

تصور کنید که متوفی به غیر از شما به افراد دیگری نیز بدهی دارد. حال ممکن است اموال وی برای پرداخت تمام این بدهی ها کفایت نکند. در این شرایط چه اقدامی می توان نمود ؟

طبق قانون ورثه متوفی هیچ گونه الزامی به پرداخت بدهی های وی خارج از میزان اموال او ندارند. بنابراین نمی توانید به طرفیت آن ها شکایت کیفری یا دادخواست حقوقی مطرح کنید.

قانون در این بخش تعیین نموده است که بستانکاران می توانند شرایطی را فراهم کنند تا در گذر زمان بدهی همه آن ها صاف گردد.

به عنوان مثال :

متوفی تنها یک فروشگاه دارد که اگر مدیریت گردد می تواند به مرور زمان، بدهی همه بستانکاران را پرداخت کند. حال اگر هیچ گونه اموالی از متوفی به دست نیاید یا اموال موجود به قدر کفایت برای پرداخت تمام بدهی های وی نیست، طلب بستانکاران به نسبت مبلغ بدهی متوفی به آن ها و میزان اموال بر جای مانده از او پرداخت می شود.

البته این مورد را هم اضافه کنیم که ظهرنویس ها یا استفاده از عبارت (حواله کرد) برای کسانی که پشت چک را امضا نموده اند با ایجاد مسئولیت حقوقی همراه است. بنابراین دعوای مطالبه وجه چک علیه ظهرنویس ها قابلیت استماع دارد. دعوای مطالبه وجه چک علیه ظهرنویس ها را باید به صورت مستقل مطرح نمود اما ظهرنویس ها بعد از پرداخت وجه چک می توانند برای دریافت حق خود به ورثه مراجعه نمایند.